วช. มอบรางวัลธัชชา (TASSHA Awards) ครั้งแรก เชิดชู 14 รางวัล ยกย่องบุคคลและผลงานวิจัยด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศิลปกรรมศาสตร์

เปิดรายชื่อ 14 รางวัลธัชชา 2569 วช. ยกย่องนักวิจัยและผลงานสร้างสรรค์ระดับประเทศ

     สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม จัดพิธีมอบรางวัลการวิจัยด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศิลปกรรมศาสตร์แห่งประเทศไทย “รางวัลธัชชา (TASSHA Awards)” ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เป็นครั้งแรก รวมทั้งสิ้น 14 รางวัล เพื่อยกย่องเชิดชูเกียรติบุคคลและผลงานวิจัยที่มีความโดดเด่นใน 3 สาขาวิชาสำคัญ ซึ่งเป็นรากฐานขององค์ความรู้ทางสังคม วัฒนธรรม และภูมิปัญญาของประเทศ

     พิธีมอบรางวัลจัดขึ้นเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2569 ภายในงาน “NRCT Forum 2026 : วันคล้ายวันสถาปนา วช. ครบรอบ 67 ปี” ภายใต้แนวคิด “67 ปี วช. ต่อยอดองค์ความรู้ เชิดชูผลงานนักวิจัย ขับเคลื่อนอนาคตไทย ด้วยวิจัยและนวัตกรรม” ณ ห้องประชุมจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ อาคาร วช. 1 ชั้น 2 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กรุงเทพมหานคร โดยมี ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.นายแพทย์สิริฤกษ์ ทรงศิวิไล และ ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ พร้อมผู้บริหารหน่วยงานและผู้เกี่ยวข้องเข้าร่วมพิธี

ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.เอนก ชี้วิทยาศาสตร์ต้องผสานสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ เพื่อพาประเทศพ้นกับดัก

     ภายในงาน ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ กล่าวปาฐกถาพิเศษหัวข้อ “วิทยาศาสตร์ที่มีราก กับ สังคมศาสตร์-ศิลปกรรม-และมานุษยศาสตร์ ที่มีพลัง : พาชาติพ้นกับดัก” โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการบูรณาการองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเข้ากับสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศิลปกรรมศาสตร์

     โดยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นพลังในการสร้างความเป็นไปได้ใหม่ ๆ ขณะที่สังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศิลปกรรมศาสตร์ มีบทบาทในการตอบคำถามเกี่ยวกับคุณค่า ความหมาย และทิศทางของการพัฒนา เพื่อให้เทคโนโลยีสามารถรับใช้มนุษย์และสังคมได้อย่างเหมาะสม

     ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.เอนก ยังกล่าวถึงการสร้างนวัตกรรมที่สามารถแข่งขันได้ในระดับโลกว่า จำเป็นต้องอาศัยทั้งความคิดสร้างสรรค์ จินตนาการ รากฐานทางวัฒนธรรม และองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ควบคู่กัน เพื่อให้ประเทศไทยก้าวสู่การเป็นอารยประเทศได้อย่างสง่างาม

ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.นพ.สิริฤกษ์ ชูความสำเร็จการสร้างระบบนิเวศวิจัยธัชชา

     ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.นายแพทย์สิริฤกษ์ ทรงศิวิไล กล่าวแสดงความยินดีกับผู้ได้รับรางวัล พร้อมชื่นชมความสำเร็จของบุคคลและหน่วยงานที่มีส่วนร่วมสร้างผลงานและสนับสนุนการขับเคลื่อนระบบนิเวศการวิจัยด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศิลปกรรมศาสตร์ของประเทศ โดยระบุว่า การมอบรางวัลธัชชาในปีนี้เป็นผลสำเร็จจากการทำงานร่วมกันของทุกภาคส่วน ซึ่งมีจุดเริ่มต้นจากการริเริ่มแนวคิดมาตั้งแต่ปี 2564

     จากข้อเท็จจริงที่ประเทศไทยมีความเข้มแข็งด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศิลปกรรมศาสตร์อย่างเป็นที่ประจักษ์ จึงเห็นควรส่งเสริมการวิจัยในสาขาดังกล่าวให้มากขึ้น เนื่องจากเมื่อเปรียบเทียบกับสัดส่วนงานวิจัยด้านวิทยาศาสตร์แล้ว งานวิจัยด้านสังคมศาสตร์ยังมีสัดส่วนไม่มากนัก

     แนวคิดดังกล่าวนำไปสู่การจัดตั้งวิทยสถานสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศิลปกรรมศาสตร์ ในช่วงปี 2564 โดยมุ่งเน้นการรวบรวมองค์ความรู้ทางวิชาการและจัดเก็บอย่างเป็นระบบ เพื่อนำความรู้จากอดีตมาสร้างความภาคภูมิใจในปัจจุบัน และใช้เป็นพื้นฐานในการออกแบบอนาคตที่ดีของประเทศ

ดร.วิภารัตน์ ย้ำรางวัลธัชชาส่งเสริมองค์ความรู้และกำลังคนวิจัย 5 สาขา

     ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า วช. ให้ความสำคัญกับการวิจัยในทุกมิติ โดยเฉพาะด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศิลปกรรมศาสตร์ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญในการเชื่อมโยงองค์ความรู้เข้ากับประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ภูมิปัญญา และคุณค่าของสังคมไทย

     ทั้งนี้ “ธัชชา” เกิดขึ้นจากวิสัยทัศน์ของศาสตราจารย์พิเศษ ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ และความร่วมมือในการขับเคลื่อนของศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.นายแพทย์สิริฤกษ์ ทรงศิวิไล โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างองค์ความรู้ พัฒนากำลังคน และสร้างเครือข่ายการวิจัยใน 5 สาขา

     สำหรับปี 2569 วช. ได้จัด “รางวัลธัชชา (TASSHA Awards)” ขึ้นเป็นครั้งแรก เพื่อยกย่องเชิดชูเกียรติบุคคลและผลงานที่มีความโดดเด่นด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศิลปกรรมศาสตร์ พร้อมส่งเสริมการสร้างองค์ความรู้ที่สามารถเชื่อมโยงไปสู่การใช้ประโยชน์และสร้างคุณค่าให้แก่สังคมไทย อันเป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน

เปิดรายชื่อผู้ได้รับรางวัลธัชชา ประจำปี 2569 ทั้ง 14 รางวัล

     รางวัลธัชชา ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 แบ่งออกเป็น 3 ประเภท รวมทั้งสิ้น 14 รางวัล ดังนี้

1. รางวัลนักสร้างสรรค์งานวิจัยธัชชาดีเด่น (TASSHA Master Creator Award) จำนวน 5 รางวัล

• สาขาสุวรรณภูมิศึกษา ได้แก่ ศาสตราจารย์ ดร.วิภู กุตะนันท์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

• สาขาโลกคดีศึกษา ได้แก่ รองศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พิศภูมิวิถี คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

• สาขาเศรษฐกิจพอเพียง ได้แก่ ศาสตราจารย์กิตติคุณแห่งมหาวิทยาลัยเวสเทิร์นออสเตรเลีย ดร.ศิริมล ตรีพงษ์กรุณา สถาบันบัณฑิตบริหารธุรกิจ ศศินทร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

• สาขาพิพิธภัณฑ์ศิลปกรรมแห่งชาติ ได้แก่ รองศาสตราจารย์ ดร.น้ำฝน ไล่สัตรูไกล สมาคมส่งเสริมการจัดการพิพิธภัณฑ์นิทรรศการและการออกแบบสร้างสรรค์

• สาขาช่างศิลป์ท้องถิ่น ได้แก่ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ญาณิศา โกมลสิริโชค คณะศิลปกรรมและสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา

2. รางวัลเกียรติยศผู้มีส่วนส่งเสริมสนับสนุนผลงานธัชชา (TASSHA Catalyst Award) จำนวน 4 รางวัล

• สาขาสุวรรณภูมิศึกษา ได้แก่ ศาสตราจารย์พิเศษ ศรีศักร วัลลิโภดม เสนอชื่อโดย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

• สาขาเศรษฐกิจพอเพียง ได้แก่ นางสาวนันทวัน จินดาอินทร์ เสนอชื่อโดย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ

• สาขาพิพิธภัณฑ์ศิลปกรรมแห่งชาติ ได้แก่ ดร.ธนภณ วัฒนกุล เสนอชื่อโดย สมาคมเพื่อการพัฒนาศิลปะและหัตถศิลป์ไทย

• สาขาช่างศิลป์ท้องถิ่น ได้แก่ ดร.สิริกร มณีรินทร์ เสนอชื่อโดย สถาบันวิทยาลัยชุมชน และสำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

3. รางวัลผลงานธัชชาสร้างสรรค์ดีเด่น (TASSHA Masterpiece Award) จำนวน 5 รางวัล

• สาขาสุวรรณภูมิศึกษา ได้แก่ “แพลตฟอร์มบูรณาการการศึกษาสุวรรณภูมิเชื่อมโยงโลก (WISE Platform)” โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชิดชนก โชคสุชาติ และผู้ช่วยศาสตราจารย์ สุธน แซ่ว่อง เสนอชื่อโดย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

• สาขาโลกคดีศึกษา ได้แก่ “ชุดเครื่องมือขับเคลื่อนชุมชนคาร์บอนต่ำด้วยคุณธรรม: จากพันธกรณีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ของไทยในเวทีโลก สู่แผนปฏิบัติการของชุมชน” โดย รองศาสตราจารย์ ดร.สุนิดา อรุณพิพัฒน์ และรองศาสตราจารย์ ดร.จินตวัฒน์ ไชยชนะวงศ์ เสนอชื่อโดย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

• สาขาเศรษฐกิจพอเพียง ได้แก่ “โมเดลการขับเคลื่อนชุมชนต้นแบบตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้วยนวัตกรรมสู่การพัฒนากำลังคนและกลไกชุมชนเพื่อความยั่งยืนของประเทศ” โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วารุณี ศรีสงคราม และคณะ เสนอชื่อโดย สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

• สาขาพิพิธภัณฑ์ศิลปกรรมแห่งชาติ ได้แก่ “ชุดโครงการวิจัยการอนุรักษ์เชิงป้องกันผลงานศิลปกรรมในประเทศไทย” โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ โอชนา พูลทองดีวัฒนา และคณะ เสนอชื่อโดย มหาวิทยาลัยศิลปากร

• สาขาช่างศิลป์ท้องถิ่น ได้แก่ “นิเวศงานจักสานไทยร่วมสมัย: ชุดผลงานร่วมสร้างจากงานวิจัยชุมชนสู่การใช้ประโยชน์” โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วีรวัฒน์ สิริเวสมาศ และคณะ เสนอชื่อโดย มหาวิทยาลัยศิลปากร และสถาบันวิทยาลัยชุมชน

     การมอบรางวัลธัชชาครั้งแรกในปี 2569 จึงเป็นอีกก้าวสำคัญของการส่งเสริมงานวิจัยด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศิลปกรรมศาสตร์ของประเทศไทย ทั้งในมิติการยกย่องบุคคลผู้สร้างสรรค์องค์ความรู้ การสนับสนุนผู้มีส่วนผลักดันงานวิจัย และการเชิดชูผลงานที่สามารถนำไปต่อยอดใช้ประโยชน์ได้จริง เพื่อเชื่อมโยงรากฐานทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และภูมิปัญญา เข้ากับการพัฒนาประเทศในอนาคต

     ทั้งนี้ พิธีมอบรางวัลการวิจัยด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศิลปกรรมศาสตร์แห่งประเทศไทย “รางวัลธัชชา (TASSHA Awards)” จัดขึ้นภายในงาน “NRCT Forum 2026” เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันสถาปนาสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ครบรอบ 67 ปี ระหว่างวันที่ 26–29 ตุลาคม 2569 ณ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ