วันไตโลก 2569 ชวนคัดกรองป้องกัน รู้ทันโรคไต ใส่ใจรักษ์โลก ผู้ป่วยไทยทะลุ 1.14 ล้านคน

รณรงค์วันไตโลก 2569 ชวนคนไทย “คัดกรองป้องกัน รู้ทันโรคไต ใส่ใจรักษ์โลก” ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังทะลุ 1.14 ล้านคน เร่งตรวจกลุ่มเสี่ยงก่อนป่วย

กรุงเทพฯ – เครือข่ายลดบริโภคเค็ม สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข และโรงพยาบาลราชพิพัฒน์ กรุงเทพมหานคร จัดกิจกรรมรณรงค์ วันไตโลก ปี 2569 ภายใต้แนวคิดสากล “Kidney Health for All – Caring for People, Protecting the Planet” หรือคำขวัญไทย “คัดกรองป้องกัน รู้ทันโรคไต ใส่ใจรักษ์โลก” เพื่อสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับโรคไตเรื้อรัง ส่งเสริมการเข้าถึงการตรวจคัดกรองความเสี่ยง และเชื่อมโยงสุขภาพไตกับการดูแลสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

ดร.พญ.เลิศลักษณ์ ลีลาเรืองแสง รองปลัดกรุงเทพมหานคร เปิดเผยว่า กรุงเทพมหานครร่วมกับกรมควบคุมโรค เครือข่ายลดบริโภคเค็ม สมาคมเพื่อนโรคไตแห่งประเทศไทย และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดกิจกรรมรณรงค์สร้างความรู้แก่ประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยง ได้แก่ ผู้ป่วยโรคเบาหวาน ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง และผู้สูงอายุ ให้เข้ารับการตรวจคัดกรองโรคไตเรื้อรัง เพื่อค้นพบและรักษาในระยะเริ่มต้น พร้อมส่งเสริมปรับพฤติกรรมสุขภาพ เช่น ลดบริโภคเค็ม หวาน มัน ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ควบคุมน้ำตาล-ความดันโลหิต และใช้ยา/สมุนไพรอย่างระมัดระวังโดยปรึกษาแพทย์

นพ.กฤษฎา หาญบรรเจิด ผู้อำนวยการกองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กล่าวว่า ประเทศไทยมีแนวโน้มผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง จากข้อมูลปี 2566-2568 ผู้ป่วยทุกระยะเพิ่มจาก 1,046,072 คน เป็น 1,145,586 คน (ข้อมูลล่าสุดปี 2568) ส่วนใหญ่เป็นระยะที่ 3 มากกว่า 670,000 คน ระยะที่ 4 กว่า 186,000 คน และระยะที่ 5 มากกว่า 100,000 คน สะท้อนความจำเป็นเร่งด่วนในการป้องกันตั้งแต่ต้นทาง โดยเน้นกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ หากไม่ดูแลอาจนำไปสู่ไตวาย ต้องบำบัดทดแทนไต ส่งผลกระทบคุณภาพชีวิตและภาระสาธารณสุข

รศ.นพ.สุรศักดิ์ กันตชูเวสศิริ ประธานเครือข่ายลดบริโภคเค็ม กล่าวว่า วันไตโลกจัดทุกวันพฤหัสบดีที่ 2 ของเดือนมีนาคม ปีนี้ตรงกับ 12 มีนาคม 2569 ทั่วประเทศ ภายใต้คำขวัญ “คัดกรองป้องกัน รู้ทันโรคไต ใส่ใจรักษ์โลก” เพื่อเน้นการตรวจคัดกรองสม่ำเสมอ ปัจจุบันผู้ป่วยโรคไตทั่วโลกกว่า 780 ล้านคน โรคไตเรื้อรังอันตรายมาก ส่วนหนึ่งเกิดจากไตวายเฉียบพลันก่อนหน้า (พบมากในประเทศกำลังพัฒนา จากเสียสารน้ำ ยาแก้ปวด) ปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ได้แก่ เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคอ้วน การติดเชื้อ (เช่น HIV ตับอักเสบ) และโรคไตตั้งแต่เด็ก

วันไตโลกปีนี้เน้นปรับพฤติกรรม: ดื่มน้ำสะอาดพอเพียง ออกกำลังกาย ลดเค็ม งดเหล้า บุหรี่ หลีกเลี่ยงอาหารโซเดียมสูง เช่น น้ำปลา เกลือ ซีอิ๊ว ผงปรุงรส ซอส ซุปก้อน อาหารสำเร็จรูป (ไส้กรอก แหนม) ขนมขบเคี้ยว และอาหารแปรรูปที่มีสารกันบูด ผู้ป่วยเบาหวานต้องระวังมากเพราะเสี่ยงสูง

พล.อ.ท.นพ.อนุตตร จิตตินันทน์ ที่ปรึกษาผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร กล่าวถึง 8 กฎทองป้องกันโรคไต:

1. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
2. ลดหวาน มัน เค็ม
3. ดื่มน้ำสะอาดพอเพียง
4. ป้องกันมลภาวะ (เช่น PM2.5)
5. ควบคุมเบาหวานและตรวจความดันสม่ำเสมอ
6. งดสูบบุหรี่
7. หลีกเลี่ยงยาแก้ปวดโดยไม่จำเป็น
8. ตรวจการทำงานของไตตั้งแต่อายุ 45 ปีขึ้นไป

พญ.สุธี สฤษฎ์ศิริ ผู้อำนวยการกองสร้างเสริมสุขภาพ กรุงเทพมหานคร กล่าวทิ้งท้ายว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีผู้ป่วยโรคไตวาย (2569) กว่า 106,883 คน การบริโภคหวานเพิ่ม 47.8% เค็มเพิ่ม 25.5% กะทิ/มันเพิ่ม 46.9% แต่สูบบุหรี่/ดื่มแอลกอฮอล์ลดลงเล็กน้อย ชวนทุกคนตรวจคัดกรองและปรับพฤติกรรมเพื่อไตแข็งแรง

กิจกรรมรณรงค์จัดตามสถานพยาบาลทั่วประเทศ สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่สายด่วนกรมควบคุมโรค 1422 หรือเว็บไซต์หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง