กรมส่งเสริมวัฒนธรรม–PUDEBGA ประกาศผล YBG 2569 “Exorcist: Spirit at Nongdapao” คว้าแชมป์ ดันบอร์ดเกมวัฒนธรรมไทยสู่เชิงพาณิชย์

YBG 2569 เปิดเวทีบอร์ดเกมวัฒนธรรมไทย “Exorcist: Spirit at Nongdapao” คว้ารางวัลชนะเลิศ

     กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ร่วมกับสมาคมผู้ผลิตและออกแบบบอร์ดเกม (PUDEBGA) ประกาศผลโครงการพัฒนานักออกแบบบอร์ดเกมรุ่นเยาว์เพื่อสื่อสารซอฟต์พาวเวอร์ด้านวัฒนธรรมไทย (YBG) ประจำปี 2569 ภายใต้แนวคิด “เรื่องเล่าบ้านฉัน สู่กระดานเกมโลก” โดยทีม อบต.หนองดาเปา ผลงาน “Exorcist: Spirit at Nongdapao” คว้ารางวัลชนะเลิศ พร้อมเงินรางวัล 80,000 บาท ขณะที่ “ตีเก๊” จากทีม Planet board game และ “ก่อนอาม่าจะลืม” จากทีมหลานม่า คว้ารางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 และ 2 ตามลำดับ

     โครงการ YBG 2569 เปิดพื้นที่ให้เด็กและเยาวชนจาก 4 ภูมิภาคของประเทศไทย นำเรื่องเล่า ความเชื่อ อาหาร วิถีชีวิต และอัตลักษณ์ท้องถิ่น มาพัฒนาเป็นบอร์ดเกม เพื่อถ่ายทอดวัฒนธรรมไทยผ่านประสบการณ์การเล่น พร้อมส่งเสริมให้ผลงานสามารถต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์และผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์ในอนาคต

     ปีนี้มีผู้สมัครเข้าร่วมโครงการมากกว่า 300 ทีม ก่อนผ่านกระบวนการคัดเลือกและพัฒนาผลงานเหลือ 32 ทีม และเข้าสู่รอบสุดท้ายจำนวน 8 ทีม โดยคณะกรรมการพิจารณาทั้งด้านเรื่องเล่าและเนื้อหาทางวัฒนธรรม กลไกการเล่น ความสนุก ความสมดุล ตลอดจนศักยภาพในการพัฒนาและผลิตเป็นผลิตภัณฑ์จริง

“สุรพันธ์ เจริญทรัพย์” ชู YBG ใช้ทุนวัฒนธรรมสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ

     นายสุรพันธ์ เจริญทรัพย์ รองอธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ประธานในพิธี กล่าวว่า การดำเนินโครงการ YBG 2569 มีเป้าหมายนำทุนทางวัฒนธรรมมาต่อยอดสู่อุตสาหกรรมวัฒนธรรมสร้างสรรค์ และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้กับประเทศ โดยมองว่าเกมเป็นสื่อที่สอดคล้องกับยุคสมัยและความสนใจของเด็กและเยาวชน สามารถนำความสนุกมาทำงานร่วมกับเรื่องเล่าและคุณค่าทางวัฒนธรรมได้

     นายสุรพันธ์ เจริญทรัพย์ กล่าวว่า ผลงานจากแต่ละภูมิภาคสะท้อนความหลากหลายของวัฒนธรรมในแต่ละพื้นที่ ทั้งเรื่องผีและความเชื่อ อาหาร ตลอดจนวิถีชีวิตและอัตลักษณ์เฉพาะถิ่น การนำเรื่องราวเหล่านี้เข้าสู่บอร์ดเกมช่วยเปลี่ยนเรื่องเล่าทางวัฒนธรรมให้กลายเป็นประสบการณ์ที่ผู้เล่นสามารถมีส่วนร่วมได้โดยตรง

     “การนำเกมมาเพื่อสร้างเศรษฐกิจและแฝงด้วยคุณค่าทางวัฒนธรรม โดยนำเรื่องเล่าบ้านฉันเข้าสู่เกม ถือเป็นหนึ่งในเป้าหมายของโครงการ หากทำเกมออกมาแล้วเด็กและเยาวชนสนุก และมีวัฒนธรรมความเป็นไทยอยู่ในนั้น สิ่งเหล่านี้ก็จะเกิดความนิยมและแพร่หลาย และในอนาคตสามารถสร้างศักยภาพในการแข่งขันของประเทศไทยได้” นายสุรพันธ์ เจริญทรัพย์ กล่าว

PUDEBGA ใช้เกณฑ์ทั้งเรื่องเล่า กลไกการเล่น และโอกาสต่อยอดเชิงพาณิชย์

     นายทรงสิทธิ์ แพรเพ็ชร์ นายกสมาคมผู้ผลิตและออกแบบบอร์ดเกม (PUDEBGA) กล่าวว่า การคัดเลือกผลงาน YBG 2569 ไม่ได้พิจารณาเฉพาะความน่าสนใจของเรื่องเล่าทางวัฒนธรรม แต่ยังพิจารณาว่าผู้พัฒนาสามารถเปลี่ยนเรื่องราวเหล่านั้นให้เป็นเกมที่สนุก มีความคิดสร้างสรรค์ และมีศักยภาพในการต่อยอดได้หรือไม่

     เกณฑ์การตัดสินครอบคลุมทั้ง Theme และการเล่าเรื่อง กลไกการเล่น รวมถึงศักยภาพในการต่อยอด ตั้งแต่ความชัดเจนและความถูกต้องของเรื่องราว ความสอดคล้องระหว่างเรื่องกับระบบการเล่น ความสนุกและความสมดุล ไปจนถึงความเป็นไปได้ในการผลิตและพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์

     นายทรงสิทธิ์ แพรเพ็ชร์ กล่าวเพิ่มเติมว่า การออกแบบบอร์ดเกมยังต้องคำนึงถึงองค์ประกอบของผลิตภัณฑ์จริง ไม่ว่าจะเป็นการ์ด ลูกเต๋า กล่อง กระดาน และอุปกรณ์ต่าง ๆ เนื่องจากองค์ประกอบเหล่านี้เกี่ยวข้องกับต้นทุนและความเป็นไปได้ในการผลิต รวมถึงเป็นส่วนหนึ่งที่สำนักพิมพ์เกมใช้พิจารณาศักยภาพของผลงาน

     กระบวนการพัฒนาบอร์ดเกมจึงต้องเริ่มจากการคัดเลือกเรื่องเล่าทางวัฒนธรรม แล้วนำมาเชื่อมโยงกับกลไก กติกา และการตัดสินใจของผู้เล่น เพื่อให้วัฒนธรรมกลายเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์การเล่น โดยไม่ลดทอนความสนุกของเกม วิธีดังกล่าวช่วยให้ผู้เล่นเรียนรู้เรื่องราวทางวัฒนธรรมผ่านประสบการณ์ระหว่างเล่น แทนที่จะเป็นเพียงการนำข้อมูลทางวัฒนธรรมมาใส่ไว้ในเกมโดยตรง

“Exorcist: Spirit at Nongdapao” คว้าแชมป์ ถ่ายทอดความเชื่อผีอีสานผ่านปาร์ตี้เกม

     รางวัลชนะเลิศ YBG 2569 ได้แก่ ทีม อบต.หนองดาเปา ผลงาน “Exorcist: Spirit at Nongdapao” รับเงินรางวัล 80,000 บาท โดยนำเรื่องเล่าและความเชื่อเรื่องผีพื้นบ้านอีสานมาพัฒนาเป็นปาร์ตี้เกมที่มีรูปแบบการเล่นรวดเร็ว

     ผู้เล่นรับบทเป็น “หมอผี” และแข่งขันกันปราบผีในหมู่บ้าน เมื่อมีชาวบ้านปรากฏขึ้น ผู้เล่นต้องตัดสินใจว่าเป็น “ผีหรือคน” และเลือกวิธีจัดการให้ถูกต้อง ผู้ที่สามารถตัดสินใจได้รวดเร็วและแม่นยำกว่าจะได้เปรียบ จุดสำคัญของเกมอยู่ที่การตัดสินใจภายใต้เวลาและปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้เล่น

     ทีม อบต.หนองดาเปาได้รับแรงบันดาลใจจากเรื่องเล่าและความเชื่อของคนเฒ่าคนแก่ในครอบครัว โดยต้องการถ่ายทอดบทบาทของ “หมอผี” และพิธีกรรมพื้นบ้านในอีกมุมหนึ่ง ทั้งการช่วยเหลือชาวบ้าน การปัดเป่ารักษา และการเป็นที่พึ่งทางใจ มากกว่าการนำเสนอเฉพาะความน่ากลัวของภูตผี

     นอกจากนี้ ทีมผู้พัฒนายังมองเห็นโอกาสในการนำเรื่องเล่าผีและความเชื่อในพื้นที่ต่าง ๆ ของประเทศไทยมาต่อยอดเป็นเนื้อหาและประสบการณ์การเล่นในอนาคต

“ตีเก๊” เปลี่ยนวัฒนธรรมพระเครื่องไทยเป็นเกมซื้อขายและต่อรอง

     รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ได้แก่ ทีม Planet board game ผลงาน “ตีเก๊” รับเงินรางวัล 50,000 บาท โดยนำวัฒนธรรมในวงการพระเครื่องไทยมาพัฒนาเป็นเกมซื้อขายและเจรจาต่อรองบนโต๊ะ

     ผู้เล่นรับบทเป็น “เซียนพระ” แข่งขันกันสร้างความมั่งคั่งจากการซื้อขายพระเครื่อง โดยพระในเกมมีทั้ง “พระแท้” และ “พระเก๊” ซึ่งมีมูลค่าแตกต่างกัน ผู้เล่นสามารถเสนอราคา ซื้อขาย ต่อรอง และตีราคากันโดยตรง ทำให้พฤติกรรมที่เกิดขึ้นจริงในวงการพระเครื่องถูกนำมาพัฒนาเป็นกลไกหลักของเกม

     ทีม Planet board game ศึกษาทั้งวิธีการพูด คำศัพท์ และพฤติกรรมเกี่ยวกับการดู ซื้อ ขาย ต่อรอง และตีราคาในวงการพระเครื่อง ก่อนนำมาตีความเป็นระบบเกม เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ที่ไม่มีพื้นฐานเกี่ยวกับพระเครื่องสามารถเข้ามาเล่นและสัมผัสบรรยากาศของการเป็น “เซียนพระ” ผ่านบอร์ดเกม

“ก่อนอาม่าจะลืม” ถ่ายทอดสูตรขนมพื้นเมืองผ่านกลไกบริหารเวลาและทรัพยากร

     รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 ได้แก่ ทีมหลานม่า ผลงาน “ก่อนอาม่าจะลืม” รับเงินรางวัล 30,000 บาท โดยนำเรื่องขนมพื้นเมืองและสูตรขนมดั้งเดิมมาพัฒนาเป็นเกมบริหารเวลาและทรัพยากร

     ผู้เล่นต้องหาเงิน เลือกวัตถุดิบ และจัดสรรเวลาในการทำขนมผ่านกลไก Action Point ขณะเดียวกันต้องควบคุมไม่ให้ “ความทรงจำของอาม่า” เลือนหาย เพราะเมื่อระดับความทรงจำลดลง ข้อมูลเกี่ยวกับสูตรและวิธีทำขนมก็จะหายไปด้วย

     ทีมหลานม่านำสูตรและรายละเอียดของวัตถุดิบไปตรวจสอบกับผู้มีความรู้โดยตรง เพื่อแก้ไขข้อมูลที่คลาดเคลื่อนก่อนนำมาใช้ในการออกแบบเกม ทำให้การรักษาสูตรอาหารไม่ได้เป็นเพียงส่วนหนึ่งของเนื้อเรื่อง แต่กลายเป็นเงื่อนไขที่ผู้เล่นต้องบริหารระหว่างการเล่น สะท้อนแนวคิดการรักษาความถูกต้องของวัฒนธรรมต้นทางควบคู่ไปกับความสนุกของเกม

YBG พัฒนาผลงานผ่าน Mentor และ Playtest ก่อนต่อยอดสู่ตลาด

     ตลอดโครงการ YBG 2569 ผู้เข้าแข่งขันได้รับการพัฒนาผลงานร่วมกับผู้เชี่ยวชาญและ Mentor ตั้งแต่การค้นคว้าเรื่องราวในพื้นที่ การออกแบบกลไก การผลิตต้นแบบ และการพัฒนาภาพประกอบ รวมถึงการทำ Playtest เพื่อทดสอบกติกา ความสมดุล และประสบการณ์ของผู้เล่น

     หลังจากการทดสอบ ผู้พัฒนาได้นำข้อเสนอแนะมาปรับปรุงเกมให้มีความสมบูรณ์และพร้อมสำหรับการพัฒนาต่อ โดยกระบวนการดังกล่าวช่วยให้ผู้เข้าร่วมโครงการได้เรียนรู้ตั้งแต่การนำทุนทางวัฒนธรรมมาสร้างเป็นแนวคิด ไปจนถึงการออกแบบเกมและพัฒนาต้นแบบที่มีโอกาสนำไปผลิตจริง

     นายทรงสิทธิ์ แพรเพ็ชร์ นายกสมาคมผู้ผลิตและออกแบบบอร์ดเกม (PUDEBGA) กล่าวว่า หลังจบโครงการ สมาคมผู้ผลิตและออกแบบบอร์ดเกมมีแผนนำผลงานที่มีศักยภาพไปนำเสนอในต่างประเทศ เพื่อรับฟังความคิดเห็นจากสำนักพิมพ์เกมและเปิดโอกาสในการต่อยอดสู่การผลิตเชิงพาณิชย์

     ตลาดที่อยู่ในความสนใจ ได้แก่ เกาหลี ไต้หวัน จีน เยอรมนี และประเทศในยุโรป โดยมองว่าเรื่องเล่าและทุนทางวัฒนธรรมของไทยยังมีอีกจำนวนมากที่สามารถนำมาพัฒนาเป็นบอร์ดเกม และใช้เป็นช่องทางให้ผู้เล่นต่างชาติรู้จักประเทศไทยในมิติที่หลากหลายมากขึ้น

กรมส่งเสริมวัฒนธรรมเดินหน้าหนุน Soft Power และอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ปี 2570

     ด้าน นายสุรพันธ์ เจริญทรัพย์ รองอธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม กล่าวว่า ในปีงบประมาณ 2570 กรมส่งเสริมวัฒนธรรมยังเดินหน้าสนับสนุนอุตสาหกรรมวัฒนธรรมสร้างสรรค์อย่างต่อเนื่อง ครอบคลุมทั้งภาพยนตร์ ละคร ซีรีส์ แอนิเมชัน หนังสือ เกมออนไลน์ และบอร์ดเกม

     กรมส่งเสริมวัฒนธรรมเปิดโอกาสให้ภาคเอกชน กลุ่มผู้สร้างสรรค์ เด็ก และเยาวชน นำผลงานเข้ามาพัฒนา พร้อมสนับสนุนตั้งแต่กระบวนการผลิตไปจนถึงการนำผลงานเข้าสู่งานเทศกาลและเวทีธุรกิจในต่างประเทศ

     “เราสนับสนุน Soft Power สร้างการผลิตวัฒนธรรมนำไปสู่ธุรกิจหรือร่วมงานเทศกาลต่างประเทศด้วย จึงอยากเชิญชวนเด็ก เยาวชน และผู้ที่สนใจการผลิตเกม ไม่ว่าจะเป็นเกมออนไลน์หรือบอร์ดเกม รวมถึงสื่อสร้างสรรค์ด้านอื่น ๆ ติดตามประกาศของกรมส่งเสริมวัฒนธรรม และนำแนวคิดหรือผลงานเข้ามาพัฒนาต่อยอด” นายสุรพันธ์ เจริญทรัพย์ กล่าว

5 ผลงานคว้ารางวัลชมเชย YBG 2569

     สำหรับรางวัลชมเชยของโครงการพัฒนานักออกแบบบอร์ดเกมรุ่นเยาว์เพื่อสื่อสารซอฟต์พาวเวอร์ด้านวัฒนธรรมไทย (YBG) ประจำปี 2569 ได้แก่ ทีม TBT ผลงาน “สิบหมู่”, ทีม SSC P ผลงาน “แพะเมืองผี มรดกแห่งป่าลึกลับ”, ทีม wnk boardgame ผลงาน “รอดหรือหลง ฝ่าดงพญาไฟ”, ทีม SaSarn ผลงาน “Sarn to Craft” และ ทีม BELL GUB BUA ผลงาน “มหานครวรนุช”

     การประกาศผล YBG 2569 สะท้อนแนวทางการนำเรื่องเล่าและทุนทางวัฒนธรรมของไทยมาพัฒนาเป็นสื่อสร้างสรรค์รูปแบบใหม่ โดยใช้บอร์ดเกมเป็นพื้นที่เชื่อมโยงระหว่างวัฒนธรรม ความคิดสร้างสรรค์ ความสนุก และการออกแบบผลิตภัณฑ์ ขณะเดียวกันยังเปิดโอกาสให้นักออกแบบรุ่นเยาว์เรียนรู้กระบวนการพัฒนาเกมอย่างเป็นระบบ และเตรียมความพร้อมสำหรับการต่อยอดผลงานสู่ตลาดทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ

#YBG2569 #บอร์ดเกมไทย #บอร์ดเกมวัฒนธรรมไทย #กรมส่งเสริมวัฒนธรรม #กระทรวงวัฒนธรรม #PUDEBGA #SoftPower #ซอฟต์พาวเวอร์ #เศรษฐกิจสร้างสรรค์ #ExorcistSpiritAtNongdapao #ตีเก๊ #ก่อนอาม่าจะลืม #นักออกแบบบอร์ดเกม #วัฒนธรรมไทย #เรื่องเล่าบ้านฉัน