วช. ผนึก​ จ.เชียงราย เปิดนวัตกรรมรับมืออุทกภัย ยกระดับระบบเตือนภัยน้ำท่วม–AI–โดรน ลดความสูญเสีย

วช. จับมือจังหวัดเชียงราย เปิดเวที “รวมพล! นวัตกรรมเตรียมรับมืออุทกภัยจังหวัดเชียงราย” นำ AI ระบบเตือนภัย โดรน และงานวิจัย ยกระดับการบริหารจัดการภัยพิบัติ ลดความสูญเสียอย่างเป็นระบบ

      เชียงราย, 1 สิงหาคม 2569 – สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) สังกัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ร่วมกับ จังหวัดเชียงราย จัดการประชุมเตรียมความพร้อมและแถลงข่าว "รวมพล! นวัตกรรมเตรียมรับมืออุทกภัย จังหวัดเชียงราย" เพื่อบูรณาการองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม ยกระดับการบริหารจัดการอุทกภัยด้วยระบบเตือนภัยอัจฉริยะ ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เทคโนโลยี Blockchain อากาศยานไร้คนขับ (Drone) และแพลตฟอร์มข้อมูลกลาง รองรับการป้องกันและลดผลกระทบจากอุทกภัยอย่างมีประสิทธิภาพ

     การประชุมจัดขึ้น ณ ศาลากลางจังหวัดเชียงราย โดยมี ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กล่าวถึงบทบาทของงานวิจัยและนวัตกรรมในการสนับสนุนการเตรียมความพร้อมรับมืออุทกภัย พร้อมด้วย นายประเสริฐ จิตต์พลีชีพ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย กล่าวถึงการบูรณาการความร่วมมือระหว่างจังหวัดและหน่วยงานต่าง ๆ

     ผู้เข้าร่วมประกอบด้วย รองศาสตราจารย์ ดร.สุจริต คูณธนกุลวงศ์ ผู้อำนวยการแผนงาน (Program Director) แผนงานเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) ประเด็น "น้ำมั่นคง ไม่ท่วม ไม่แล้ง" ใน 10 จังหวัด, นางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ, คณะผู้บริหาร วช., ผู้บริหารส่วนราชการจังหวัดเชียงราย, นักวิจัย, เครือข่ายการใช้ประโยชน์ผลงานวิจัย ตลอดจนประชาชนผู้สนใจ

วช. ใช้วิจัยและนวัตกรรม ยกระดับการบริหารจัดการอุทกภัยของประเทศ

     ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า วช. ให้ความสำคัญกับการสนับสนุนงานวิจัยและนวัตกรรมภายใต้แผนงาน "น้ำมั่นคง ไม่ท่วม ไม่แล้ง" เพื่อเพิ่มศักยภาพการบริหารจัดการอุทกภัยของประเทศอย่างเป็นระบบ

     การดำเนินงานครั้งนี้เป็นความร่วมมือระหว่าง สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ, จังหวัดเชียงราย, หน่วยงานภาครัฐ และเครือข่ายนักวิจัย ในการผลักดันผลงานวิจัยสู่การใช้งานจริง ครอบคลุมตั้งแต่

• ระบบคาดการณ์สถานการณ์น้ำ

• ระบบเตือนภัยน้ำท่วม

• ระบบเฝ้าระวังดินถล่ม

• ระบบติดตามระดับน้ำแบบ Real-time

• ระบบวิเคราะห์ข้อมูลด้วย AI

• อากาศยานไร้คนขับ (Drone) สำหรับสำรวจพื้นที่ประสบภัย

     ซึ่งจะช่วยให้หน่วยงานสามารถตัดสินใจได้อย่างรวดเร็ว แม่นยำ ลดความสูญเสียต่อชีวิตและทรัพย์สิน พร้อมสร้างความพร้อมให้แก่ชุมชนในการรับมือภัยพิบัติอย่างเป็นรูปธรรม

จังหวัดเชียงรายยกระดับมาตรการรับมืออุทกภัย หลังบทเรียนจากปี 2567

     นายประเสริฐ จิตต์พลีชีพ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า จังหวัดเชียงรายให้ความสำคัญกับการบูรณาการความร่วมมือระหว่าง สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ, หน่วยงานภาครัฐ และเครือข่ายนักวิจัย เพื่อเตรียมพร้อมรับมืออุทกภัยอย่างเป็นระบบ

     หลังเหตุการณ์น้ำท่วมครั้งใหญ่เมื่อปี 2567 จังหวัดได้ปรับปรุงมาตรการด้านการป้องกัน การซักซ้อมแผนเผชิญเหตุ การอพยพ การจัดตั้งศูนย์พักพิง และการค้นหาและกู้ภัยอย่างต่อเนื่อง

     แม้ในปี 2569 จะเกิดฝนตกหนักและน้ำป่าไหลหลากในหลายพื้นที่ แต่การนำผลงานวิจัยและนวัตกรรมจาก วช. และ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม มาประยุกต์ใช้ ทำให้การเฝ้าระวัง การแจ้งเตือน และการตัดสินใจของเจ้าหน้าที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น รวมถึงช่วยให้ประชาชนสามารถติดตามข้อมูลและเตรียมพร้อมรับสถานการณ์ได้อย่างทันท่วงที

พัฒนาแพลตฟอร์มอัจฉริยะบริหารจัดการภัยพิบัติระดับประเทศ

     ด้าน รองศาสตราจารย์ ดร.สุจริต คูณธนกุลวงศ์ ผู้อำนวยการแผนงาน (Program Director) แผนงานเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์ ววน. ประเด็น "น้ำมั่นคง ไม่ท่วม ไม่แล้ง" กล่าวว่า ได้มีการพัฒนา แพลตฟอร์มบูรณาการอัจฉริยะเพื่อการบริหารจัดการบรรเทาสาธารณภัยระดับชาติ เพื่อรวมข้อมูลด้านการเฝ้าระวัง การแจ้งเตือน และการสั่งการไว้ในระบบเดียว

     แพลตฟอร์มดังกล่าวใช้ข้อมูลเชิงพื้นที่และข้อมูลอุทกวิทยาร่วมกับเทคโนโลยี AI เพื่อเพิ่มความแม่นยำในการประเมินสถานการณ์ พร้อมประยุกต์ใช้หลัก Emergency Operations Center (EOC) และ Incident Command System (ICS) เพื่อยกระดับการตัดสินใจและการบริหารจัดการภัยพิบัติให้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ

นักวิจัยหลายมหาวิทยาลัยร่วมโชว์นวัตกรรมรับมืออุทกภัย

     ภายในงานมีการนำเสนอผลงานวิจัยและนวัตกรรมจากหลายสถาบัน ได้แก่

• รองศาสตราจารย์ ชูโชค อายุพงศ์ จาก มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

• ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อังกูร ว่องตระกูล จาก มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา

• นายจรัสพันธ์ อรุณคง หัวหน้าสำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดเชียงราย

• ดร.ภูชีวันท์ สุริยะวงศ์ จาก มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

• ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ณัฐพล รังสฤษดิ์วรการ จาก มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง

• ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.จักรกฤษณ์ คณารีย์ จาก มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

• นายพิศิษฐ์ มิตรเกื้อกูล นายกสมาคมกีฬาเครื่องบินจำลองและวิทยุบังคับ

• เครือข่ายการใช้ประโยชน์ผลงานวิจัยและนวัตกรรม

     ร่วมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านการบริหารจัดการอุทกภัยและการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีในพื้นที่จริง

6 นวัตกรรมเด่น เตรียมพร้อมรับอุทกภัยจังหวัดเชียงราย

     การจัดงานครั้งนี้ได้นำเสนอผลงานวิจัยสำคัญ ประกอบด้วย

• ระบบการเตือนภัยน้ำท่วมในเขตเมืองเชียงราย โดย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา เชียงราย

• FloodBoy ระบบเฝ้าระวังน้ำท่วมด้วย Blockchain และ AI โดย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

• แผนที่เสี่ยงภัยน้ำท่วมและการปรับปรุงคันกั้นน้ำ โดย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

• ระบบเฝ้าระวังดินถล่ม โดย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

• อากาศยานไร้คนขับเพื่อการบริหารจัดการภัยพิบัติ โดย สมาคมกีฬาเครื่องบินจำลองและวิทยุบังคับ

• กระบวนการชุมชนรู้ทันน้ำ และ Hydro Vision Plus AI โดย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

วช. เดินหน้าผลักดันงานวิจัยสู่การใช้งานจริง

     การประชุมและการแถลงข่าวครั้งนี้สะท้อนความมุ่งมั่นของ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ในการเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคีเครือข่าย เพื่อผลักดันการใช้ประโยชน์จากผลงานวิจัยและนวัตกรรมสู่การบริหารจัดการอุทกภัยอย่างเป็นระบบ ช่วยลดผลกระทบต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน เพิ่มศักยภาพการบริหารจัดการภัยพิบัติของจังหวัดเชียงราย และสนับสนุนการพัฒนาประเทศด้วยวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมอย่างยั่งยืน.