วช. เปิด “ศูนย์ปฏิบัติการโดรนป้องกันไฟป่าดอยตุง” ผนึก มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง–สมาคมกีฬาเครื่องบินจำลองและวิทยุบังคับ ใช้วิจัยและนวัตกรรมรับมือไฟป่าและ PM2.5 ในภาคเหนือ

วช. เปิดศูนย์ปฏิบัติการโดรนป้องกันไฟป่าดอยตุง ยกระดับการแก้ปัญหาไฟป่าและฝุ่น PM2.5 ด้วยวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม

    เชียงราย, 26 กรกฎาคม 2569 – สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ร่วมกับ สมาคมกีฬาเครื่องบินจำลองและวิทยุบังคับ เปิด “ศูนย์ปฏิบัติการด้านอากาศยานไร้คนขับเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาไฟป่า ณ โครงการพัฒนาดอยตุง (พื้นที่ทรงงาน) อันเนื่องมาจากพระราชดำริ” อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย เพื่อยกระดับการใช้เทคโนโลยีอากาศยานไร้คนขับ (Drone) สนับสนุนการเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมไฟป่า ลดปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 และเสริมประสิทธิภาพการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน

     ภายในพิธีเปิดได้รับเกียรติจาก ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) เป็นประธานในพิธี พร้อมด้วย นายณรงค์ อภิชัย ประธานสายงานปฏิบัติการงานพัฒนา มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ในพระบรมราชูปถัมภ์, นายประลอง ดำรงค์ไทย Program Director แผนวิจัยมุ่งเป้า ววน. ด้าน PM2.5, นายพิศิษฐ์ มิตรเกื้อกูล นายกสมาคมกีฬาเครื่องบินจำลองและวิทยุบังคับ ตลอดจนผู้ทรงคุณวุฒิจาก วช. นักวิจัย เจ้าหน้าที่ทหาร ตำรวจตระเวนชายแดน เจ้าหน้าที่ควบคุมไฟป่า หน่วยงานภาครัฐ และภาคีเครือข่ายในพื้นที่เข้าร่วมอย่างพร้อมเพรียง

วช. ใช้วิจัยและนวัตกรรม ยกระดับการบริหารจัดการไฟป่าในพื้นที่เสี่ยง

     ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กล่าวว่า วช. ให้ความสำคัญกับการสนับสนุนงานวิจัยและนวัตกรรมที่สามารถนำไปใช้แก้ไขปัญหาสำคัญของประเทศ โดยเฉพาะปัญหาไฟป่า หมอกควัน และฝุ่นละออง PM2.5 ซึ่งส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และสุขภาพของประชาชน

     ปัจจุบัน วช. ได้ขับเคลื่อนแผนงานวิจัยด้านการป้องกันไฟป่าและหมอกควันใน 8 จังหวัดภาคเหนือ โดยจังหวัดเชียงรายเป็นหนึ่งในพื้นที่ยุทธศาสตร์ที่มีความเสี่ยงสูงจากการเกิดไฟป่า การจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการด้านอากาศยานไร้คนขับในครั้งนี้ จะช่วยเพิ่มศักยภาพในการตรวจจับจุดความร้อน (Hotspot) สำรวจพื้นที่เสี่ยง ติดตามสถานการณ์แบบเรียลไทม์ และสนับสนุนการวางแผนปฏิบัติการภาคสนามได้อย่างแม่นยำ รวดเร็ว และปลอดภัย

     นอกจากนี้ ยังเป็นต้นแบบของการนำเทคโนโลยีดิจิทัลและอากาศยานไร้คนขับมาประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งสามารถขยายผลไปยังพื้นที่เสี่ยงอื่นของประเทศได้ในอนาคต

มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ชูความร่วมมือทุกภาคส่วน ลดผลกระทบไฟป่าและหมอกควัน

     นายณรงค์ อภิชัย ประธานสายงานปฏิบัติการงานพัฒนา มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ในพระบรมราชูปถัมภ์ กล่าวว่า ปัญหาไฟป่าและหมอกควันถือเป็นความท้าทายสำคัญของพื้นที่ภาคเหนือ การจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการด้านอากาศยานไร้คนขับในครั้งนี้ เกิดจากความร่วมมือระหว่างหน่วยงานด้านวิจัย ภาคีเครือข่าย และชุมชนในพื้นที่ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการเฝ้าระวัง ตรวจสอบ และตอบสนองต่อสถานการณ์ไฟป่าได้อย่างรวดเร็ว

     เทคโนโลยีดังกล่าวจะช่วยลดผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิตของประชาชน พร้อมเป็นต้นแบบของการบริหารจัดการพื้นที่ด้วยนวัตกรรมอย่างยั่งยืน

กองทุน ววน. สนับสนุนงานวิจัยลด Hotspot และป้องกันไฟป่าต้นน้ำ

     นายประลอง ดำรงค์ไทย Program Director แผนวิจัยมุ่งเป้า ววน. ด้าน PM2.5 กล่าวว่า กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.) ให้ความสำคัญกับการสนับสนุนงานวิจัยเพื่อแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการแก้ไขปัญหาไฟป่าในพื้นที่ต้นน้ำ ซึ่งจำเป็นต้องดำเนินงานอย่างเป็นระบบ

     การนำเทคโนโลยีตรวจจับจุดความร้อน ระบบแจ้งเตือน และอากาศยานไร้คนขับมาใช้ จะช่วยให้เจ้าหน้าที่สามารถเข้าระงับเหตุได้อย่างรวดเร็ว ลดการลุกลามของไฟป่า ลดการลักลอบเผาป่าและล่าสัตว์ป่า ตลอดจนลดปริมาณหมอกควันในระยะยาว พร้อมสนับสนุนการอนุรักษ์ระบบนิเวศของโครงการพัฒนาดอยตุงให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

สมาคมกีฬาเครื่องบินจำลองและวิทยุบังคับ นำเทคโนโลยีโดรนยกระดับภารกิจภาคสนาม

     ด้าน นายพิศิษฐ์ มิตรเกื้อกูล นายกสมาคมกีฬาเครื่องบินจำลองและวิทยุบังคับ กล่าวว่า โครงการนี้เป็นการบูรณาการองค์ความรู้ด้านอากาศยานไร้คนขับ ระบบสื่อสาร และการวิเคราะห์ข้อมูล เพื่อพัฒนาระบบเฝ้าระวังจุดความร้อน และสนับสนุนการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ภาคสนามให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

     ศูนย์ปฏิบัติการแห่งนี้ถือเป็นต้นแบบสำคัญของการนำเทคโนโลยีโดรนมาใช้ในการป้องกันและควบคุมไฟป่า ลดการเกิดหมอกควัน และสามารถขยายผลไปยังพื้นที่เสี่ยงทั่วประเทศ สอดคล้องกับเป้าหมายของการนำวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมมาแก้ไขปัญหาของประเทศอย่างเป็นรูปธรรม

เดินหน้าขยายผลเทคโนโลยีโดรน ลดไฟป่า ลด PM2.5 อย่างยั่งยืน

     สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ยืนยันว่าจะเดินหน้าสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีดิจิทัลและอากาศยานไร้คนขับอย่างต่อเนื่อง เพื่อขยายผลการใช้งานจริงในพื้นที่เสี่ยงทั่วประเทศ ลดความสูญเสียจากไฟป่า ลดปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 ยกระดับประสิทธิภาพการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และเสริมสร้างความมั่นคงด้านสิ่งแวดล้อมของประเทศไทยตามแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development)