วช. ผนึก 11 ภาคีเครือข่าย Big Brothers ขับเคลื่อน “ชันโรง” สร้างป่า สร้างเศรษฐกิจชุมชน สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน

วช. ผนึก 11 ภาคีเครือข่าย Big Brothers ระยะที่ 3 ขับเคลื่อน “ชันโรง” สร้างป่า สร้างเศรษฐกิจชุมชน แก้ปัญหา PM2.5 สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน

     กรุงเทพฯ, 18 มิถุนายน 2569 – สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เดินหน้าขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากควบคู่การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ร่วมประกาศเจตนารมณ์ความร่วมมือเครือข่าย Big Brothers ระยะที่ 3 ภายใต้โครงการ “Big Brothers…สร้างป่า...สร้างเศรษฐกิจเพื่อสังคม...ด้วยชันโรง” ผนึกกำลัง 11 ภาคีเครือข่ายภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาการ และภาคชุมชน มุ่งยกระดับการเลี้ยงชันโรงและผลิตภัณฑ์จากชันโรงให้เป็นกลไกสำคัญในการสร้างรายได้ชุมชน เพิ่มพื้นที่สีเขียว และสนับสนุนการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 อย่างยั่งยืน

     พิธีประกาศเจตนารมณ์จัดขึ้น ณ โรงแรมเบสท์ เวสเทิร์น จตุจักร กรุงเทพมหานคร โดยได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์ ดร.สนิท อักษรแก้ว ที่ปรึกษาคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เป็นประธานในพิธี พร้อมด้วย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และผู้แทนจาก 11 หน่วยงานภาคีเครือข่ายร่วมลงนามประกาศเจตนารมณ์

ศ.ดร.สนิท ชี้ “ชันโรง” คือโมเดลเศรษฐกิจฐานรากเชื่อมการอนุรักษ์ป่าไม้

     ศาสตราจารย์ ดร.สนิท อักษรแก้ว ที่ปรึกษาคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กล่าวว่า การขับเคลื่อนเครือข่าย “สร้างป่า สร้างเศรษฐกิจ เพื่อสังคมชันโรง” ระยะที่ 3 เป็นการบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคเอกชน เพื่อยกระดับการเลี้ยงชันโรงและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องให้เป็นอุตสาหกรรมชุมชนมูลค่าสูง สอดคล้องกับแนวทางของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 14 ที่มุ่งใช้วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม เป็นกลไกขับเคลื่อนประเทศ

       การส่งเสริมการเลี้ยงชันโรงไม่เพียงช่วยสร้างรายได้แก่เกษตรกรและชุมชนเท่านั้น แต่ยังมีบทบาทสำคัญต่อการผสมเกสรพืช การเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร การอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ และการรักษาสมดุลของระบบนิเวศ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมอย่างยั่งยืน

วช. เดินหน้าวิจัยและนวัตกรรม ยกระดับชันโรงไทยสู่เศรษฐกิจสีเขียว

     ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กล่าวว่า วช. มีความมุ่งมั่นในการนำองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม มาสนับสนุนเครือข่ายผู้เลี้ยงชันโรงทั่วประเทศ เพื่อยกระดับรายได้ คุณภาพชีวิต และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจใหม่ให้แก่ชุมชน

     “การเลี้ยงชันโรงถือเป็นอีกหนึ่งกลไกสำคัญในการเพิ่มพื้นที่สีเขียวและสร้างป่า ซึ่งสามารถช่วยลดผลกระทบจากปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 ควบคู่ไปกับการสร้างเศรษฐกิจฐานรากที่เข้มแข็ง วช. พร้อมสนับสนุนงานวิจัย เทคโนโลยี และนวัตกรรมที่เกี่ยวข้องอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดการขยายผลสู่ชุมชนทั่วประเทศ” ดร.วิภารัตน์ กล่าว

11 องค์กรภาคีร่วมขับเคลื่อน “ชันโรง” สู่เศรษฐกิจชุมชน

      ภาคีเครือข่ายที่ร่วมประกาศเจตนารมณ์ความร่วมมือ Big Brothers ระยะที่ 3 ประกอบด้วย

1. สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.)

2. การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.)

3. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ

4. บริษัท บางจาก คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)

5. บริษัท เอสซีจี เคมิคอลส์ จำกัด

6. กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย

7. กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช

8. บริษัท กลุ่มเซ็นทรัล จำกัด

9. วิสาหกิจชุมชนกลุ่มส่งเสริมอาชีพผู้เลี้ยงชันโรงบ้านทับมา จังหวัดระยอง

10. สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.)

11. กรมส่งเสริมการเกษตร และอำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี

เวทีเสวนารวมผู้เชี่ยวชาญระดับประเทศ ถ่ายทอดองค์ความรู้ “ชันโรงไทย”

      ภายในงานมีการจัดเสวนาวิชาการจากผู้เชี่ยวชาญหลากหลายสาขา เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้และประสบการณ์เกี่ยวกับการเลี้ยงชันโรง การพัฒนามาตรฐานฟาร์ม และการสร้างตลาดผลิตภัณฑ์ชันโรง ได้แก่

• รองศาสตราจารย์ ดร.อรวรรณ ดวงภักดี ประธานภูมิภาคเอเชีย สมาคมผึ้งโลก Apimondia และผู้ช่วยอธิการบดีฝ่ายวิจัยและอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี บรรยายเรื่อง “สถานการณ์การเลี้ยงชันโรงในประเทศและต่างประเทศ และประโยชน์ของชันโรง”

• นางสาวนริศรา วายนต์ ผู้อำนวยการกลุ่มส่งเสริมแมลงเศรษฐกิจ กรมส่งเสริมการเกษตร บรรยายเรื่อง “นโยบายภาครัฐกับการยกระดับชันโรงไทยสู่เกษตรมูลค่าสูงและมาตรฐานสากล”

• นายอิสราพงษ์ วรผาบ นักกีฏวิทยาชำนาญการพิเศษ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ถ่ายทอดประสบการณ์การเลี้ยงชันโรงในพื้นที่ป่า

• คุณยอดขวัญ รุจะวาที วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผู้เลี้ยงชันโรงบ้านวัดยางงาม จังหวัดราชบุรี ถ่ายทอดประสบการณ์การเลี้ยงชันโรงในสวนเกษตร

• คุณอารยา เกิดดี ผู้ดูแลฟาร์มชันโรงนา 3 ดี จังหวัดขอนแก่น ถ่ายทอดแนวทางพัฒนาฟาร์มชันโรงมาตรฐาน GAP รายแรกของจังหวัดขอนแก่น

• คุณศุภสิทธ์ จำปาวงษ์ ผู้อำนวยการสำนักเศรษฐกิจชีวภาพ สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน) นำเสนอแนวทางการพัฒนาตลาดผลิตภัณฑ์ชันโรง

      โดยมี ดร.จักราวุธ ไม้ทิพย์ ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายอุตสาหกรรมสัมพันธ์และวิเทศสัมพันธ์ คณะวิทยาศาสตร์ พลังงาน และสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ วิทยาเขตระยอง เป็นผู้ดำเนินการเสวนา

ชันโรง สู่โมเดลเศรษฐกิจ BCG และการพัฒนาที่ยั่งยืน

     การประกาศเจตนารมณ์ความร่วมมือเครือข่าย Big Brothers ระยะที่ 3 ครั้งนี้ สะท้อนพลังความร่วมมือของทุกภาคส่วนในการใช้วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับการเลี้ยงชันโรงและผลิตภัณฑ์จากชันโรง ควบคู่กับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ เพิ่มความสมบูรณ์ของระบบนิเวศ รักษาความหลากหลายทางชีวภาพ และสร้างรายได้ที่มั่นคงให้แก่ชุมชน

     นอกจากนี้ ยังเป็นอีกหนึ่งโมเดลสำคัญของการพัฒนาเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว (BCG Economy) ที่สามารถเชื่อมโยงการอนุรักษ์ป่าไม้ การสร้างอาชีพ การเพิ่มรายได้ และการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมของประเทศได้อย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน