เปิดทางแก้คอร์รัปชันท้องถิ่น! วช.-สวนดุสิต ดัน ISO 37001 สกัดสินบน หลังสังคมคาใจ “10 หน่วยงานรัฐจ่ายใต้โต๊ะสูงสุด”
วช. หนุน ม.สวนดุสิต ใช้ ISO 37001 ต้านสินบนท้องถิ่น หลังสังคมจับตาผลสำรวจ “10 หน่วยงานรัฐจ่ายสินบนสูงสุด”
วันที่ 15 พฤษภาคม 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ หรือ วช. ภายใต้ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เดินหน้ายกระดับมาตรการต่อต้านการทุจริตในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ท่ามกลางกระแสสังคมที่จับตาปัญหาคอร์รัปชันและผลสำรวจ “10 อันดับหน่วยงานราชการจ่ายสินบนสูงสุด” โดยสนับสนุน มหาวิทยาลัยสวนดุสิต จัดการประชุมเผยแพร่แผนงานวิจัย “การประยุกต์ใช้ระบบการจัดการต่อต้านการติดสินบนตามกรอบมาตรฐาน ISO 37001 เพื่อเสริมสร้างความโปร่งใสในองค์การบริหารส่วนตำบล” ณ โรงแรมรอยัล ริเวอร์
การประชุมครั้งนี้ ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ มอบหมายให้ นางสาวสตตกมล เกียรติพานิช ผู้อำนวยการกองบริหารทุนวิจัยและนวัตกรรม 2 เป็นประธานเปิดงาน พร้อมด้วย ศาสตราจารย์ พลตำรวจตรีหญิง ดร.พัชรา สินลอยมา ประธานคณะผู้ตรวจสอบทางวิชาการ แผนงานเสริมสร้างธรรมาภิบาลและแก้ไขปัญหาคอร์รัปชัน ของ วช. ร่วมกล่าวถึงผลสำเร็จของโครงการวิจัย ขณะที่ รองศาสตราจารย์ ดร.ธนภัทร ปัจฉิมม์ จากมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ในฐานะหัวหน้าโครงการวิจัย เป็นผู้สรุปผลการดำเนินงาน
นางสาวสตตกมล เกียรติพานิช กล่าวว่า ปัญหาการทุจริตและการติดสินบนยังคงส่งผลกระทบโดยตรงต่อความเชื่อมั่นของประชาชนต่อหน่วยงานภาครัฐ วช. จึงให้การสนับสนุนทุนวิจัยเพื่อพัฒนาเครื่องมือเชิงรุกในการป้องกันคอร์รัปชัน ผ่านการนำมาตรฐานสากล ISO 37001 ซึ่งเป็นระบบการจัดการต่อต้านการติดสินบน มาใช้ในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยครอบคลุมตั้งแต่การประเมินความเสี่ยง การควบคุมภายใน การกำกับดูแล ไปจนถึงการป้องกันช่องโหว่ที่อาจนำไปสู่การทุจริต
ทั้งนี้ ระบบ ISO 37001 ถือเป็นมาตรฐานสำคัญที่ช่วยให้องค์กรสามารถป้องกันและตรวจสอบปัญหาการให้หรือรับสินบนได้อย่างเป็นรูปธรรม อีกทั้งยังช่วยเสริมประสิทธิภาพด้านธรรมาภิบาล ความโปร่งใส และความน่าเชื่อถือของหน่วยงานภาครัฐในระยะยาว
ด้าน ศาสตราจารย์ พลตำรวจตรีหญิง ดร.พัชรา สินลอยมา กล่าวว่า โครงการดังกล่าวมุ่งดำเนินงานในระดับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อสร้างระบบต่อต้านการติดสินบนที่มีประสิทธิภาพ ผ่านการประยุกต์ใช้มาตรฐาน ISO 37001 ทั้งในด้านการป้องกัน การควบคุม และการประเมินความเสี่ยงการทุจริต โดยมีการทดลองใช้ในหน่วยงานนำร่อง พร้อมเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการประเมินและตรวจสอบการดำเนินงานของหน่วยงานรัฐ
รองศาสตราจารย์ ดร.ธนภัทร ปัจฉิมม์ เปิดเผยว่า แผนงานวิจัยแบ่งออกเป็น 2 โครงการย่อย ได้แก่ การประยุกต์ใช้ระบบการจัดการต่อต้านการติดสินบนตามมาตรฐาน ISO 37001 เพื่อเสริมสร้างความโปร่งใสในการดำเนินงานขององค์การบริหารส่วนตำบล และการพัฒนาดิจิทัลแพลตฟอร์มแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมความโปร่งใสและการเปิดเผยข้อมูลขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
สำหรับพื้นที่นำร่องที่เข้าร่วมโครงการ ประกอบด้วย องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านเกาะ, องค์การบริหารส่วนตำบลท่าทราย, องค์การบริหารส่วนตำบลบางโทรัด และ เทศบาลเมืองโคกขาม ซึ่งผลการดำเนินงานพบว่า ดิจิทัลแพลตฟอร์มดังกล่าวช่วยเชื่อมโยงข้อมูลเปิด การมีส่วนร่วมของประชาชน และกระบวนการตัดสินใจของภาครัฐเข้าด้วยกัน ส่งผลให้หน่วยงานนำร่องมีความโปร่งใสมากขึ้น การบริหารงานมีประสิทธิภาพ และประชาชนเกิดความเชื่อมั่นต่อภาครัฐเพิ่มขึ้น
ภายในงานยังมีการเสวนาวิชาการหัวข้อ “ท้องถิ่นยุคใหม่ เปิดเผย โปร่งใส ตรวจสอบได้” โดยมี นายกฤตชัย พรมวัน ผู้อำนวยการสำนักมาตรการป้องกันการทุจริต จาก สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ หรือ ป.ป.ช., ดร.มุทิตา มากวิจิตร์ และ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ มนตรี พานิชยานุวัฒน์ นักวิจัยภายใต้แผนงาน ร่วมเสวนา โดยมี พันตำรวจโท วิชิต อาษากิจ เป็นผู้ดำเนินรายการ
นอกจากนี้ ยังมีพิธีมอบรางวัล “องค์กรเครือข่ายท้องถิ่นธรรมาภิบาลต้นแบบ” ให้แก่ องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านเกาะ, เทศบาลเมืองโคกขาม, องค์การบริหารส่วนตำบลท่าทราย และ องค์การบริหารส่วนตำบลบางโทรัด ที่ร่วมขับเคลื่อนโครงการวิจัยเพื่อเสริมสร้างความโปร่งใสในระดับท้องถิ่น
สำนักงานการวิจัยแห่งชาติคาดหวังว่า งานวิจัยดังกล่าวจะสามารถต่อยอดเป็นข้อเสนอเชิงนโยบายระดับประเทศ เพื่อป้องกันการให้และรับสินบนในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวมถึงขยายผลสู่การเป็นต้นแบบระบบต่อต้านการติดสินบนในหน่วยงานภาครัฐทั่วประเทศ อันจะช่วยยกระดับความโปร่งใสของระบบราชการไทย และฟื้นฟูความเชื่อมั่นของประชาชนได้อย่างยั่งยืน
