อว. ผนึก บพข. เปิดตัว “PMUC Zero Burn to Earn” แก้ฝุ่น PM2.5–พลังงาน–หนี้เกษตรกร เปลี่ยนเศษวัสดุเป็นรายได้ เริ่ม 5 พ.ค. 2569
อว. หนุน บพข. เดินหน้าโครงการ “PMUC Zero Burn to Earn: เลิกเผา เป๋าตุง” ใช้นวัตกรรมแก้วิกฤตพลังงาน - PM 2.5 และปัญหาปากท้อง สร้างระบบนิเวศนวัตกรรม เปลี่ยนเศษวัสดุเหลือทิ้งสู่พลังงานทดแทน เริ่ม 5 พฤษภาคมนี้
เชียงใหม่ / กรุงเทพฯ (อัปเดต 2569) – กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ร่วมกับ หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพข.) เดินหน้าโครงการนวัตกรรมระดับประเทศ “PMUC Zero Burn to Earn: เลิกเผา เป๋าตุง” มุ่งแก้ปัญหา ฝุ่น PM2.5 วิกฤตพลังงาน และปัญหาปากท้องเกษตรกร ผ่านการเปลี่ยน “เศษวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร” ให้กลายเป็นพลังงานทดแทนและสินค้ามูลค่าสูง เริ่มนำร่องในพื้นที่ภาคเหนือ วันที่ 5 พฤษภาคม 2569
🔶 นโยบายรัฐ: เปลี่ยน “วิกฤตซ้อนวิกฤต” เป็นเศรษฐกิจใหม่
ภายในงานเปิดตัวโครงการ ได้รับเกียรติจาก
ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นประธานเปิดงาน พร้อมแสดงวิสัยทัศน์ว่า
“การแก้ปัญหา PM2.5 อย่างยั่งยืน ต้องใช้กลไกเศรษฐศาสตร์สร้างแรงจูงใจ เปลี่ยน ‘การเผา’ เป็น ‘รายได้’ ผ่านโมเดลเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy)”
โดยระยะเริ่มต้น รัฐจะจูงใจให้เกษตรกรนำเศษวัสดุ เช่น ฟางข้าว ซังข้าวโพด มาแลกอุปกรณ์การเกษตร อาทิ
- แผงโซลาร์เซลล์
- น้ำมันไบโอดีเซล
- แผ่นคลุมดินชีวมวล
พร้อมเปิดทางให้ภาคเอกชนต่อยอดสู่นวัตกรรมสีเขียว (Green Transformation) และพัฒนาเป็นตลาดซื้อขายจริงในระยะยาว
🌏 ดัน “การทูตวิทยาศาสตร์” แก้ฝุ่นข้ามพรมแดน
ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ ระบุเพิ่มเติมว่า หากโมเดลประสบความสำเร็จในประเทศ ไทยมีแผนร่วมกับ กระทรวงการต่างประเทศ ขยายผลสู่ประเทศเพื่อนบ้าน ผ่านแนวคิด Science Diplomacy เพื่อแก้ปัญหา PM2.5 ระดับภูมิภาค
🔬 บพข. ชี้เป้า “สร้างตลาดจริง” ไม่ใช่แค่โครงการระยะสั้น
ด้าน รองศาสตราจารย์ ดร.กานดา บุญโสธรสถิตย์ ผู้อำนวยการ หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพข.)
ย้ำว่า โครงการนี้มุ่งสร้าง “กลไกตลาดที่ยั่งยืน”
โดยเศษวัสดุเหลือทิ้งจะถูกนำไปพัฒนาในโรงงานต้นแบบ (Pilot Plant) โดยความร่วมมือของ
- มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
- มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
- สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
เพื่อนำไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์นวัตกรรม เช่น
- ถ่านชีวภาพ (Biochar)
- น้ำมันไพโรไลซิส
- เยื่อชีวมวล
📱 เปิดแพลตฟอร์ม Matching System “เศษวัสดุแลกแต้ม”
โครงการยังพัฒนาแพลตฟอร์มดิจิทัล Matching System
ให้เกษตรกรสามารถ
✔ ลงทะเบียนนำส่งเศษวัสดุ
✔ รับ “PMUC Point”
✔ แลกอุปกรณ์หรือพลังงานทดแทน
ข้อมูลที่ได้จะนำไปวิเคราะห์เชิงนโยบาย เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจเกษตรแบบยั่งยืน
📌 เริ่มใช้งานนำร่อง: จังหวัดเชียงใหม่ 5 พฤษภาคม 2569
🤝 รวมพลังพันธมิตร “รัฐ–วิจัย–เอกชน”
โครงการนี้เป็นการสร้างระบบนิเวศนวัตกรรม (Innovation Ecosystem) โดยความร่วมมือของหลายองค์กร ได้แก่
ภาควิจัย
- มหาวิทยาลัยมหิดล
- มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
- ศูนย์เทคโนโลยีพลังงานแห่งชาติ
ภาคเอกชน
- บริษัท วีมูฟ แพลตฟอร์ม จำกัด
- กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย
- บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน)
- บริษัท พลังงานบริสุทธิ์ จำกัด (มหาชน)
🌾 เสียงจากเกษตรกร: “เลิกเผา = รายได้เพิ่มจริง”
นายยุทธ คันธะวงศ์ ตัวแทนศูนย์ข้าวชุมชนยางเนื้อ อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ กล่าวว่า
“โครงการนี้ช่วยเกษตรกรมีรายได้เพิ่ม โดยเฉพาะช่วงหลังเก็บเกี่ยว หากมีเครื่องจักรแปรรูปฟางข้าว จะสร้างรายได้เสริมได้จริง และหากระบบครบทั้งขนส่ง ตลาด และผู้ประกอบการ เชื่อว่าจะเกิด Circular Economy อย่างยั่งยืน”
🚛 ความท้าทาย: โลจิสติกส์พื้นที่ภูเขา
หนึ่งในโจทย์สำคัญคือ ต้นทุนขนส่งในพื้นที่ภูเขาภาคเหนือ
บพข. จึงร่วมกับนักวิจัยและเอกชนพัฒนาโซลูชันด้าน
- การจัดเก็บ
- เส้นทางขนส่ง
- ลดต้นทุนโลจิสติกส์
📅 สรุปโครงการ
- ชื่อโครงการ: PMUC Zero Burn to Earn: เลิกเผา เป๋าตุง
- เริ่มใช้งาน: 5 พฤษภาคม 2569
- พื้นที่นำร่อง: จังหวัดเชียงใหม่
- เป้าหมาย: แก้ PM2.5 + สร้างรายได้เกษตรกร + พลังงานสะอาด
