วช. เปิดศูนย์เรียนรู้ “เตาไบโอชาร์” แก้ปัญหา PM2.5 อย่างไร? สร้างพลังงานชุมชน ลดการเผา เพิ่มมูลค่าเศษวัสดุการเกษตร

วช. เปิด “พื้นที่ส่งเสริมการเรียนรู้พลังงานชุมชน นวัตกรรมเตาไบโอชาร์” ลดการเผา ดูแลสิ่งแวดล้อม สร้างมูลค่าจากเศษวัสดุ

เตาไบโอชาร์คืออะไร? ช่วยลดฝุ่น PM2.5 ได้อย่างไร และใครเป็นผู้ดำเนินโครงการ?
     เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เปิด “พื้นที่ส่งเสริมการเรียนรู้พลังงานชุมชน นวัตกรรมเตาไบโอชาร์” ณ ศูนย์เกษตรวิถีเมือง สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เพื่อเป็นต้นแบบการจัดการเศษวัสดุทางการเกษตร ลดการเผาในที่โล่ง และลดปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 อย่างยั่งยืน

     พิธีเปิดได้รับเกียรติจาก ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เป็นประธาน พร้อมผู้บริหารและผู้ทรงคุณวุฒิเข้าร่วม

เตาไบโอชาร์ช่วยลด PM2.5 ได้อย่างไร?

     หนึ่งในสาเหตุสำคัญของปัญหาฝุ่น PM2.5 ในประเทศไทย คือการเผาวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรในที่โล่ง วช. จึงสนับสนุนงานวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยี “ไบโอชาร์ (Biochar)” ซึ่งเป็นกระบวนการแปรรูปชีวมวลด้วยความร้อนในสภาวะจำกัดออกซิเจน เพื่อให้ได้ถ่านชีวภาพที่สามารถนำไปใช้ปรับปรุงดิน กักเก็บคาร์บอน และเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ

     เทคโนโลยีเตาไบโอชาร์จึงเป็นทางเลือกที่

• ลดการเผาในที่โล่ง

• ลดการปล่อยฝุ่นและก๊าซเรือนกระจก

• เพิ่มรายได้จากวัสดุเหลือทิ้ง

• สนับสนุนเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy)

ศูนย์เรียนรู้พลังงานชุมชน ครบวงจรทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ

     “พื้นที่ส่งเสริมการเรียนรู้พลังงานชุมชน นวัตกรรมเตาไบโอชาร์” ถูกพัฒนาให้เป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับ

• ประชาชนในพื้นที่

• นักเรียน นักศึกษา

• เกษตรกร และผู้ประกอบการชุมชน

     โดยมีกิจกรรมสำคัญ ได้แก่

• การสาธิตกระบวนการผลิตไบโอชาร์

• การทดลองปฏิบัติจริง

• การต่อยอดแนวคิดเชิงนวัตกรรม

• การบูรณาการองค์ความรู้ระหว่างภาครัฐ ภาคการศึกษา เอกชน และชุมชน

     ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ระบุว่า หากองค์ความรู้ได้รับการถ่ายทอดอย่างถูกต้อง เข้าถึงง่าย และสอดคล้องกับบริบทพื้นที่ จะสามารถเปลี่ยน “ปัญหา” ให้เป็น “โอกาส” และเปลี่ยน “วัสดุเหลือทิ้ง” ให้กลายเป็น “ทรัพยากรที่มีคุณค่า” ได้อย่างแท้จริง

ต้นแบบขยายผลทั่วประเทศ ลดฝุ่นอย่างยั่งยืน

     โครงการนี้สะท้อนบทบาทของ วช. ในการผลักดันงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์เชิงพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม พร้อมสร้างกลไกขยายผลเทคโนโลยีที่เหมาะสมสู่ชุมชนทั่วประเทศ

     เป้าหมายสำคัญคือ

• ลดปัญหาฝุ่น PM2.5 ระยะยาว

• เสริมสร้างความเข้มแข็งเศรษฐกิจฐานราก

• ยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชน

• สนับสนุนการพัฒนาประเทศอย่างสมดุลและยั่งยืน

วช. ขับเคลื่อนนวัตกรรมเพื่อสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจชุมชน

     การเปิดศูนย์เรียนรู้เตาไบโอชาร์ครั้งนี้ ตอกย้ำบทบาทของ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ในการบูรณาการความร่วมมือระหว่างนักวิจัย หน่วยงานรัฐ เอกชน และชุมชน เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีที่ตอบโจทย์สิ่งแวดล้อม ควบคู่กับการสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ