วันโรคหัวใจแต่กำเนิดโลก 14 ก.พ.​ : ศูนย์โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดในผู้ใหญ่ รามาธิบดี ดูแลผู้ป่วยตลอดชีวิต ด้วยทีมสหสาขาและนวัตกรรมเปลี่ยนลิ้นหัวใจผ่านสายสวน

เมื่อโรคหัวใจแต่กำเนิดคือบทเพลงยาวของชีวิตและรามาธิบดีคือวงออร์เคสตราที่บรรเลงตลอดชีวิตเพื่อผู้ป่วยทุกช่วงวัย

โรคหัวใจแต่กำเนิดคืออะไร และทำไมต้องดูแลตลอดชีวิต?

     ทุกวันที่ 14 กุมภาพันธ์ คือ วันโรคหัวใจแต่กำเนิดโลก (World Congenital Heart Disease Day) วันที่ทั่วโลกร่วมกันสร้างความตระหนักถึง “โรคหัวใจแต่กำเนิด” โรคที่เริ่มตั้งแต่วันแรกของชีวิต และแม้รักษาจนรอดชีวิต แต่ส่วนใหญ่ ไม่ได้หายขาด จำเป็นต้องได้รับการติดตามดูแลต่อเนื่องไปตลอดชีวิต

     ที่ ศูนย์ความเป็นเลิศด้านโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดในผู้ใหญ่ (Adult Congenital Heart Disease: ACHD) คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล ได้พัฒนาระบบดูแลผู้ป่วยแบบครบวงจร เพื่อรองรับผู้ป่วยที่เติบโตจากเด็กสู่ผู้ใหญ่

จากเด็กที่รอดชีวิต สู่ผู้ใหญ่ที่มีหัวใจซับซ้อน

     ศาสตราจารย์ พญ.อลิสา ลิ้มสุวรรณ กุมารแพทย์โรคหัวใจ ผู้ริเริ่มจัดตั้งศูนย์ ACHD อธิบายว่า

ความก้าวหน้าทางการแพทย์ทำให้เด็กที่มีโรคหัวใจแต่กำเนิดจำนวนมากเติบโตเป็นผู้ใหญ่ได้
แต่หัวใจที่ผ่านการ “ซ่อมแซม” ไม่ได้กลับมาเป็นปกติ 100% และอาจมีโรคหัวใจของผู้ใหญ่เข้ามาซ้ำเติม

     การผ่าตัดในวัยเด็กจึงเป็นการแก้ไขเพื่อให้หัวใจทำงานได้ใกล้เคียงปกติที่สุด ไม่ใช่การรักษาให้หายขาด ทำให้ผู้ป่วยกลุ่มนี้ต้องการแพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านทั้งโรคหัวใจเด็กและโรคหัวใจผู้ใหญ่

การดูแลแบบ “วงออร์เคสตรา” ไม่ใช่แพทย์คนเดียว

    รองศาสตราจารย์ นพ.ปิยะ สมานคติวัฒน์ ศัลยแพทย์ทรวงอกด้านโรคหัวใจแต่กำเนิด ระบุว่า

การรักษาผู้ป่วย ACHD ต้องอาศัยทีมสหสาขา
ทั้งกุมารแพทย์หัวใจ อายุรแพทย์หัวใจ แพทย์สายสวน ศัลยแพทย์ พยาบาลเฉพาะทาง และทีมสนับสนุน

     ทุกการตัดสินใจรักษาเกิดจากการประชุมร่วมกัน เพื่อให้ผู้ป่วย “ใช้ชีวิตได้ดีที่สุด” ในแต่ละช่วงวัย

นวัตกรรมสำคัญ: เปลี่ยนลิ้นหัวใจผ่านสายสวน ไม่ต้องผ่าตัดเปิดอก

     หนึ่งในความก้าวหน้าสำคัญของศูนย์ ACHD รามาธิบดี คือ
Transcatheter Pulmonary Valve Replacement (TPVR)
หรือการใส่ลิ้นหัวใจปอดผ่านสายสวน

     อาจารย์ นพ.แมน จันทวิมล แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้าน Interventional Cardiology อธิบายว่า

• ไม่ต้องผ่าตัดเปิดอก

• ไม่ต้องหยุดหัวใจ

• ฟื้นตัวเร็ว

• ลดความเสี่ยงจากการผ่าตัดซ้ำ

• บางรายกลับบ้านได้ภายในไม่กี่วัน

     เทคโนโลยีนี้ช่วยลดจำนวนครั้งของการผ่าตัดใหญ่ในชีวิต ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญสำหรับผู้ป่วยโรคหัวใจแต่กำเนิดในผู้ใหญ่

ป้องกัน “ผู้ป่วยหลุดจากระบบ” ช่องว่างอันตรายระหว่างวัยเด็ก–ผู้ใหญ่

     รองศาสตราจารย์ พญ.ธารินี ตั้งเจริญ หัวหน้าศูนย์ ACHD ชี้ว่า
ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยหลุดจากระบบการรักษาเมื่อพ้นวัยเด็ก เนื่องจากระบบสุขภาพไม่ได้ออกแบบรองรับการดูแลต่อเนื่อง

     บางรายกลับมาพบแพทย์อีกครั้งเมื่อโรครุนแรงแล้ว

     เป้าหมายสำคัญของศูนย์คือ​ “ไม่ปล่อยให้ผู้ป่วยหลุดจากการดูแลตั้งแต่เด็กสู่ผู้ใหญ่”

รามาธิบดี: ศูนย์กลางการเรียนรู้และพัฒนาแพทย์รุ่นใหม่

     ศูนย์ ACHD ไม่เพียงรักษาผู้ป่วย แต่ยังทำหน้าที่เป็นศูนย์ฝึกอบรมแพทย์รุ่นใหม่ ทั้งอายุรแพทย์โรคหัวใจ กุมารแพทย์ และทีมสหสาขา เพื่อสร้างบุคลากรที่สามารถดูแลผู้ป่วยกลุ่มนี้ได้อย่างมั่นใจและต่อเนื่อง

การเข้าถึงการรักษาอย่างเท่าเทียม

     ทีมแพทย์ย้ำว่า​ การตัดสินใจรักษาควรขึ้นกับความเหมาะสมทางการแพทย์ ไม่ใช่ข้อจำกัดทางเศรษฐกิจ

     ผู้สนใจสามารถร่วมสนับสนุนผู้ป่วยที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ผ่าน
มูลนิธิรามาธิบดี
ธนาคารไทยพาณิชย์ เลขบัญชี 026-305216-3
กองทุนศูนย์โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดในผู้ใหญ่
รหัสกองทุน 3225010008

สามารถนำไปลดหย่อนภาษีได้ 2 เท่า

• วันโรคหัวใจแต่กำเนิดโลกคือวันไหน? → 14 กุมภาพันธ์

• โรคหัวใจแต่กำเนิดหายขาดไหม? → ส่วนใหญ่ไม่หาย ต้องดูแลตลอดชีวิต

• ศูนย์ ACHD รามาธิบดีคืออะไร? → ศูนย์ดูแลผู้ใหญ่ที่มีโรคหัวใจแต่กำเนิดแบบครบวงจร

• มีนวัตกรรมอะไรใหม่? → เปลี่ยนลิ้นหัวใจผ่านสายสวน ไม่ต้องผ่าตัดเปิดอก